Επιχείρηση Joint Enterprise - Φάση Deterrent Presence (ΕΛΔΥΚΟ 3)

Το ΝΑΤΟ ηγείται της ειρηνευτικής επιχείρησης υποστήριξης της ειρήνης στο Κοσσυφοπέδιο (KFOR) από τον Ιούνιο του 1999 για τη στήριξη των ευρύτερων διεθνών προσπαθειών με σκοπό την οικοδόμηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή.

Η Ελλάδα παρείχε διευκολύνσεις για τη διέλευση δυνάμεων και μέσων προς τα Σκόπια στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την εφαρμογή του σχεδίου "JOINT GUARDIAN" (Ανάπτυξη Ειρηνευτικής Πολυεθνικής Δύναμης στο Κοσσυφοπέδιο) το οποίο και ενέκρινε το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο στις 10 Ιουνίου 1999. Η Πολυεθνική Δύναμη, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, ονομάστηκε Δύναμη Κοσσυφοπεδίου (KOSOVO FORCE-(KFOR).

Η αποστολή της KFOR απορρέει από την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (UNSCR) 1244 της 10ης Ιουνίου 1999 και της Στρατιωτικής Συμφωνίας (MTA) μεταξύ του ΝΑΤΟ, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας και της Σερβίας. Η KFOR επιχειρεί σύμφωνα με το κεφάλαιο VII του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και ως τέτοια, είναι μια επιχείρη¬ση επιβολής της ειρήνης, που πιο γενικά ονομάζεται ως επιχείρηση υποστήριξης της ειρήνης.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

Κατόπιν απόφασης του ΚΥΣΕΑ στις 11 Ιουνίου 1999, η Ελλάδα συμμετείχε με Δύναμη επιπέδου Ταξιαρχίας, με την ονομασία Ελληνική Δύναμη Κοσσυ¬φοπεδίου (ΕΛΔΥΚΟ).
Επιπλέον είχε διατεθεί ένα μεταγωγικό αεροσκάφος C-130 με προσωπικό 10 άτομα, προσωπικό 30 αξιωματικών και οπλιτών για την επάνδρωση των συμ¬μαχικών Επιτελείων των Στρατηγείων και των Διοικήσεων καθώς και προσωπικό εντός της Ελλάδας (157 αξιωματικοί και οπλίτες) για την παροχή υποστήριξης Φιλοξενούντος Έθνους.
Η Δύναμη συμπληρωνόταν  από ένα Λόχο Πεζικού με στοιχεία Μηχανικού που αποτελούταν από 60 αξιωματικούς και οπλίτες και από ένα Τμήμα Υποστήρι¬ξης και ένα Τμήμα Εγκαταστάσεων συνολικής δύναμης 10 ατόμων, με έδρα την Communication Zone South στη Θεσσαλονίκη.

Η αποστολή της είναι η δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος για τους κατοίκους του Κοσσυφοπεδίου και η ασφαλής επιστροφή των προσφύγων και των εκτοπισμένων.

Η Ταξιαρχία εγκαταστάθηκε σε στρατόπεδα στις περιοχές Κόσοβο Πόλιε (Στρατόπεδο «ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ»), ΟΥΡΟΣΕΒΑΤΣ (Στρατόπεδο «ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ») και ΜΗΤΡΟΒΙΤΣΑΣ. (Στρατόπεδο «TOBACCO FACTORY»). Τα ανωτέρω Στρατόπεδα δημιουργήθηκαν εξ ολοκλήρου και σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα από τους Έλληνες στρατιωτικούς - κυρίως από τους άνδρες που ανήκαν στο 34 Τάγμα Μηχανικού. Η ΕΛΔΥΚΟ εκτέλεσε εκατοντάδες αποστολές Αναγνωρίσεως, Συνοδείας, Ασφαλείας και Ελέγχου Κυκλοφορίας .Επάνδρωσε 7 σημεία ελέγχου δρομολογίων (Check Points) και ανέλαβε την οργάνωση και τη διεύθυνση των αποστολών ελέγχου κυκλοφορίας στον οδικό άξονα που συνδέει την ΠΓΔΜ με την ΠΡΙΣΤΙΝΑ και στο συνοριακό σταθμό Κοσσυφοπεδίου-ΠΓΔΜ. Επιπλέον, οι Έλληνες στρατιωτικοί φρουρούσαν νυχθημερόν, 2 σημεία συγκέντρωσης όπλων που παραδίδονται από τον UCK και συγχρόνως, προε¬τοίμαζαν τη μεταφορά και την καταστροφή του συγκεκριμένου οπλισμού. Πολύ σημαντική στιγμή του ελληνικού τμήματος, είναι η ανακάλυψη αποθήκης με μεγάλες ποσότητες όπλων και πυρομαχικών. Η αποστολή αναγνωρίσθηκε από την KFOR ως η δεύτερη σε σπουδαιότητα και σε επιτυχία αποστολή που είχε πραγματοποιηθεί μέχρι τότε στο ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟ. Η ΕΛΔΥΚΟ έχει καταστρέψει πάνω από 4000 όπλα διαφόρων τύπων και διαμετρημάτων τα οποία είχε προηγουμένως κατασχέσει η KFOR από κρυψώνες παραστρατιωτικών οργανώσεων ή εγκληματικών στοιχείων. Η καταστροφή των όπλων έγινε από Έλληνες στρατιώτες στην κλίβανο εργοστασίου μεταλλουργίας.

Η ΕΛΔΥΚΟ παρέχει 24ωρη προστασία σε Χριστιανικές Εκκλησίες στη Ζώνη Ευθύνης της. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της άμεσης ενέργειας Ελληνικής περιπόλου, για τη διάσωση της Εκκλησίας του Αγίου Ούρου στο κέντρο του ΟΥΡΟΣΕΒΑΤΣ, που κινδύνεψε από εμπρησμό. Όλα τα ιερά κειμήλια διασώθηκαν και παραδόθηκαν για φύλαξη στην Ιερά Μονή της ΓΚΡΑΤΣΑΝΙΤΣΑ. Σημαντική είναι η προσφορά της ΕΛΔΥΚΟ στη μεταφορά, τη συνοδεία και τη διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας όπως στην περίπτωση των 160 τόνων ανθρωπιστικής βοήθειας, από την οργάνωση "FOCUS", που διανεμήθηκε σε διάφορα χωριά του ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟΥ. Η συνεισφορά της ΕΛΔΥΚΟ στην τοπική κοινωνία επεκτείνεται και στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Το ιατρικό προσωπικό έχει εξετάσει πάνω από 2000 άτομα στο ΟΥΡΟΣΕΒΑΤΣ και το ΚΟΣΟΒΟ ΠΟΛΙΕ.

Με την υπ' αριθμόν 152 του 2001 Εγκύκλιο Διαταγή του ΥΕΘΑ απονεμή¬θηκε ο Πολεμικός Σταυρός Α' Τάξεως στις Σημαίες των 34η Μ/Κ ΤΑΞ, 501 Μ/Κ ΤΠ και 507 Μ/Κ ΤΠ. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2003 ο Διοικητής της KFOR απένειμε Ειδική Τιμητική Διάκριση στο 507 Μ/Κ ΤΠ. Επιπλέον η εκτέλεση ενός μεγάλου αριθμού αποστολών με μηδενικό αριθμό ατυχημάτων, καταδεικνύουν το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και τον επαγγελματισμό που διακρίνει την ΕΛΔΥΚΟ.

Κατά τη διάρκεια του 2003, μετά τη λήψη απόφασης για σημαντική ανα¬διοργάνωση της KFOR σε προσωπικό και μέσα, σε μία περισσότερο ελαφρά (LIGHT) μορφή, η Ελληνική συμμετοχή, μειώθηκε όπως παρακάτω: 
• Δύο (2) Μ/Κ ΤΠ στην MNB(N) υπό Γαλλική Διοίκηση με έδρα την ΜΗΤΡΟΒΙΤΣΑ και στην MNB(E) υπό Αμερικανική Διοίκηση με έδρα το ΟΥΡΟ-ΣΕΒΑΤΣ, συνολικής δυνάμεως 700 ανδρών περίπου με διοίκηση επιπέδου Συντάγματος και Εθνικού Στοιχείου Υποστήριξης.
•  Μία Ομάδα Ε/Π αποτελούμενη από πέντε (5) Ε/Π, με έδρα το Α/Δ Στεφανοβικίου - Βόλου στην Ελλάδα, υπό ετοιμότητα, για εκτέλεση αποστολών MEDEVAC και υποστήριξης της UNMIK, όταν απαιτηθεί.
• Ένα (1) Α/Φ C-130 επί δρομολογίου Ελευσίνα - Σκόπια - Σεράγεβο -Ελευσίνα. Επάνδρωση του Α/Δ ΠΡΙΣΤΙΝΑ με προσωπικό και διάθεση ενός οχή¬ματος.
• Λόχο Ελέγχου Κυκλοφορίας μέχρι αρχές Ιουνίου του 2003.

Με τη νέα αναδιοργάνωση των δυνάμεων της Βαλκανικής Αυγ 2003 οι Ελληνικές δυνάμεις και προσωπικό ήταν:|

Με 12 στελέχη στο Στρατηγείο της KFOR (HQ/KFOR) στη ΠΡΙΣΤΙΝΑ.
• Ένα Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού (Μ/Κ ΤΠ) στο MNTF-N, (Βόρειος Τομέας υπό Γαλλική Δκση), με έδρα τη MΗΤΡΟΒΙΤΣΑ (Στρδο "ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ").
• Ένα Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού (Μ/Κ ΤΠ) στο MNTF-Ε, (Ανατολικός Τομέας υπό Αμερικανική Δκση), με έδρα ™ UROCEVAC. (Στρδο "ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ").
• Η Εθνική Τακτική Διοίκηση (ΕΤΔ) αποτελούμενη από 6 στελέχη.
(Στρδο "ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ").
• Μία ομάδα παρατηρητών (LMT) 6 ανδρών που δραστηριοποιείται στον Ανατολικό Τομέα MNTF-E, με έδρα το Στρδο "ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ".
Στις 3 Σεπτεμβρίου 03, κατά την επίσκεψη του Α/ΓΕΕΘΑ στην Αρμενία, υπεγράφη μνημόνιο κατανόησης, με το οποίο ρυθμίζονται θέματα της ενταγμένης στην ΕΛΔΥΚΟ Αρμενικής Διμοιρίας Τυφεκιοφόρων.
Στις 26 Νοεμβρίου 03, έγινε δεκτή από το ΝΑΤΟ η συμμετοχή της εν λόγω Διμοιρίας στην KFOR υπό την ΕΛΔΥΚΟ-2.
Σύμφωνα με απόφαση του ΓΕΕΘΑ και κατόπιν συμφωνίας με την Αρμενική Κυβέρνηση, προβλέπεται η ανά εξάμηνο αντικατάσταση της Διμοιρίας.

Τον Απρίλιο 2005 η Επιχείρηση μετονομάστηκε σε Joint Enterprise.

ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

Από 01 Μαρτίου 2011 μετάβαση στο στάδιο GATE 2 της φάσης Deterrent Presence της επιχ/σης NATO/JOINT ENTERPRISE, η Ελλάδα συμμετέχει με τις παρακάτω Δυνάμεις:

• Ένα (1) Μ/Κ ΤΠ (Ανατολικού τομέα) αποτελούμενο από ένα (1) Μ/Κ Λόχο Ελιγμού και Λόχο Δκσεως
• Δύο (2) Ομάδες Συνδέσμων Παρατηρητών Ανατολικού Τομέα (Regional Liaison & Monitoring Teams BG E).
• Εθνικό Στοιχείο Πληροφοριών (NIC).
• Ένα (1) Λόχο Γενικών Μεταφορών του Joint Logistics Support Group (JLSG Transportation Unit - Coy Level)
• Μία (1) Δρία Γενικής Υποστήριξης (ΓΥ) Μηχανικού [Joint Logistics Support Group (JLSG General Engineering Support Group)].
• Μέχρι Δεκατρία (13) Στελέχη στα τμήματα Military Civilian Advisory Division (MCAD) και NATO Training Team (NTT).
• Ένα (1) τμήμα υγειονομικού ρόλου 2 (medical treatment capability role 2) για την υποστήριξη των δυνάμεων της ΕΛΔΥΚΟ που παραμένουν στην περιοχή επιχειρήσεων.
• Τμήμα Υποστήριξης Λιμένα [Sea Port Ops Unit (SPOU)] στη Θεσσαλονίκη.
• Ένα (1) Λόχο Γενικών Μεταφορών (ORF Mulitinational Transport Coy), στη Θεσσαλονίκη, για τη μεταφορά εφεδρειών του ΝΑΤΟ στο Κοσσυφοπέδιο.
• Προσωπικό στα Στρατηγεία και ανεξάρτητα γραφεία του ΝΑΤΟ στη Βαλκανική (KFOR-HQ, Tirana, NHQ Skopje, MLO Belgrad και COMMZZ-South), μέχρι σαράντα (40) στελέχη.
• Διάθεση δύο (2) πτήσεων Α/Φ C-130 ή C-27J της ΠΑ, μηνιαίως επ' ωφελεία ΝΑΤΟ (NATO CHANNEL FLIGHT) και επί του δρομολογίου Ελευσίνα-Νεάπολη-Σεράγεβο-Πρίστινα-Ελευσίνα.
• Στο Στρατόπεδο «Ρήγας Φεραίος» στρατωνίζεται επίσης και το Αρμενικό προσωπικό το οποίο συμμετέχει στην KFOR υπό τις Ελληνικές Δυνάμεις και το οποίο από 11 Δεκεμβρίου 2009 μειώθηκε σε Δρία 35 ατόμων.
• Γενικό σύνολο: 378 άτομα (108 άτομα στη Θεσσαλονίκη).

Η παρουσία της ΕΛΔΥΚΟ σηματοδοτεί τη συμβολή της Ελλάδας στη διατήρηση της ειρήνης, προβάλλει τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις στην περιοχή των επιχειρήσεων και υποστηρίζει με την παρουσία της την Ελληνική Διπλωματία. Επίσης προάγει το επίπεδο επιχειρησιακής εκπαίδευσης και συνεργασίας με τις Ένοπλες Δυνάμεις των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ και PfP, οι οποίες συμμετέχουν στην πολυεθνική δύναμη.

Σε μία περίοδο γενικότερης παγκόσμιας ρευστότητας, όπου η Ελλάδα δίνει έναν πολυεπίπεδο διαρκή αγώνα στα εθνικά και διεθνή ζητήματα, οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις είναι παράγοντας ασφάλειας, ισχύος, ευημερίας και σταθερότητας.

ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ όπως στον Πίνακα Ελληνικών Συμμετοχών σε Επιχειρήσεις Υποστήριξης Ειρήνης.